De østersjøfinske språkene

Silja Skjelnes-Mattila

Med østersjøfinsk språk menes en gruppe med innbyrdes beslektede språk som snakkes i området rundt Østersjøen. Østersjøfinske språk inngår i en større språkfamilie som blir kalt for den finsk-ugriske (eller uralske) språkfamilien. De nærmeste språkslektningene til de østersjøfinske språkene, er de samiske språkene.  Det østersjøfinske språkområdet er stort og kun to av språkene, estisk og finsk, er offisielle språk i egne nasjonalstater. De fleste av de østersjøfinske språkene er trua språk. Vi snakker om minoritetsspråk med relativt få språkbrukere igjen.

Forskerne har ikke klart å bli enige om de interne slektskapsforholdene mellom de østersjøfinske språkene, men det er vanlig å dele inn de østersjøfinske språkene i to hovedgrupper, i sydlige og i nordlige østersjøfinske språk. Dette skillet kan forsvares både språkhistorisk og geografisk.

Nordlige språk Sydlige språk
Kvensk
Meänkieli
Finsk
Ingrisk
Karelsk
Vepsisk
Votisk
Estisk
Sydestisk
Livisk

De østersjøfinske språkene er ikke innbyrdes forståelige. Teksteksemplet nedenfor fra finsk og estisk belyser dette godt. Generelt sett kan man si at språkbrukere internt i overnevnte grupper, kan forstå hverandre. Dersom den geografiske avstanden mellom språkene i samme gruppe blir stor, som for eksempel mellom kvensk og vepsisk, så blir også kommunikasjonsproblemene større. Lytt til lydopptak på vepsisk og karelsk på Ugrinet.

Estisk Finsk Norsk
Aga kui need ära läksid, hakkas Jeesus rahvale rääkima Johannesest: „Mida te olete läinud välja kõrbe vaatama? Kas pilliroogu, mida tuul kõigutab?
Või mida te olete välja läinud vaatama? Kas inimest, kes on riietatud peente riietega? Vaata, kes kannavad peeni riideid, need on kuningate kodades.
Heidän mentyään Jeesus alkoi puhua ihmisille Johanneksesta: “Mitä te lähditte autiomaahan katsomaan? Ruokoako, jota tuuli huojuttaa?
Vai mitä odotitte näkevänne? Kenties hienosti pukeutuneen miehen? Kuninkaanlinnoista te niitä löydätte, jotka hienostelevat vaatteillaan!
Då dei gjekk bort, tok Jesus til å tala til folket om Johannes: «Kva gjekk de ut i øydemarka for å sjå? Eit sivstrå som svaiar i vinden?
Nei! Kva gjekk de ut for å sjå? Ein mann med fine klede? Dei som går i fine klede, held til i slotta hos kongane.

Parallelloversettelser til estisk, finsk og norsk fra Matteusevangeliet (11, 7-8).

Bookmark and Share

Kuoraa meitä! Følg oss!

Facebook Twitter Flickr Issuu Youtube Delicious